Niedziela 11 czerwca przyniosła przełomowe informacje z południowego odcinka frontu. Armia ukraińska oficjalnie ogłosiła wyzwolenie miejscowości Błahodatne, Neskuczne i Makariwka, a wkrótce potem także Storożewego i Nowodariwki. Był to efekt uderzenia na tzw. występie wremiwskim, na granicy obwodów donieckiego i zaporoskiego. W odpowiedzi na te postępy Rosjanie wysadzili kolejną, mniejszą tamę na rzece Mokri Jałyj, próbując zalać tereny przed nacierającymi jednostkami i spowolnić ich ruch.

Jednocześnie ukraińscy partyzanci odnieśli sukces na tyłach wroga, wysadzając most kolejowy w Jakymiwce, co poważnie zakłóciło logistykę między Krymem a frontem zaporoskim. Na froncie wschodnim Ukraińcy kontynuowali natarcie w kierunku zbiornika Berchiwka pod Bachmutem, podczas gdy rosyjskie szpitale polowe w obwodzie rostowskim stały się przepełnione z powodu ogromnej liczby rannych transportowanych z linii walk.

Wiceminister Hanna Malar potwierdziła, że w ciągu pierwszego tygodnia aktywnej fazy kontrofensywy wyzwolono łącznie siedem miejscowości, odzyskując około 90 km² terytorium. Najcięższe starcia przeniosły się w rejon miejscowości Łobkowo i Lewadne. Rosjanie, desperacko broniąc swoich pozycji, zaczęli masowo używać systemów termobarycznych TOS-1A. W odpowiedzi na straty sprzętowe poniesione przez Ukrainę (szacowane przez grupę Oryx na około 15% dostarczonych wozów Bradley), Stany Zjednoczone ogłosiły natychmiastowy pakiet ratunkowy zawierający dodatkowe transportery Stryker i Bradley. Na okupowanych terenach nasilił się terror administracyjny. W Melitopolu Rosjanie zaczęli szantażować rodziców maturzystów, uzależniając wydanie świadectw szkolnych od przyjęcia przez dzieci rosyjskich paszportów.

Rosja, ignorując potępienie społeczności międzynarodowej, ogłosiła 15 czerwca plany przeprowadzenia we wrześniu nielegalnych wyborów lokalnych na okupowanych terenach, a w Rostowie rozpoczął się pokazowy proces 22 obrońców Azowstalu. W celu uszczelnienia granic przed rajdami partyzantów, Kreml zdecydował o wysłaniu czeczeńskiego batalionu „Zapad-Achmat” do obwodu biełgorodzkiego.

16 czerwca do Kijowa przybyła delegacja przywódców państw afrykańskich (m.in. z RPA, Senegalu i Zambii) z misją pokojową. W tym samym czasie Rosja przeprowadziła zmasowany atak rakietowy na stolicę, używając m.in. sześciu pocisków hipersonicznych Kindżał. Choć ukraińska obrona przeciwlotnicza zestrzeliła wszystkie rakiety, goście z Afryki musieli szukać schronienia w bunkrach. 

Według brytyjskiego wywiadu, straty rosyjskie w tym okresie osiągnęły poziom najwyższy od czasu najkrwawszych walk o Bachmut w marcu. Ukraińcy odzyskali kolejne 24 km² w obwodzie donieckim, zmuszając Rosjan do desperackich kontrataków pod Wuhłedarem. Jednocześnie prezydent Putin potwierdził rozmieszczenie pierwszej partii taktycznej broni jądrowej na Białorusi, co zostało odebrane jako próba zastraszenia Zachodu i powstrzymania wsparcia dla kontrofensywy. Na tyłach wroga, w obwodzie briańskim, doszło do próby ataku dronów na strategiczny rurociąg „Przyjaźń”, co pokazało rosnącą zdolność Ukrainy do rażenia celów głęboko na terytorium Rosji.

Siły ukraińskie odniosły ważny sukces w zachodniej części obwodu zaporoskiego, wyzwalając 18 czerwca wieś Pjatychatky. Miejscowość ta stanowi kluczowy punkt na drodze ku Wasylówce i dalej w stronę Melitopola. W obliczu tych wydarzeń, brytyjskie MON zauważyło, że Rosja zaczęła przerzucać tysiące żołnierzy znad dolnego Dniepru (osłabionego po powodzi) na zagrożone odcinki zaporoskie.

Aby odciążyć front południowy, armia rosyjska zintensyfikowała ataki na kierunkach Łymanu i Kupiańska, próbując przejąć inicjatywę na północy. Ukraińcy musieli odpierać tam do 40 ataków dziennie, jednocześnie kontynuując własne natarcie pod Robotynem. Ważnym wzmocnieniem ukraińskiego nieba stało się potwierdzenie przez Emmanuela Macrona, że system przeciwrakietowy SAMP/T (włosko-francuski odpowiednik Patriota) jest już na Ukrainie i aktywnie chroni obiekty strategiczne. 

Druga połowa czerwca 2023 roku upłynęła pod znakiem niezwykle krwawych i żmudnych zmagań, w których każdy odzyskany metr ziemi okupiony był ogromnym wysiłkiem. Prezydent Wołodymyr Zełenski otwarcie przyznał, że tempo kontrofensywy jest wolniejsze niż zakładano, co wynikało przede wszystkim z gigantycznej skali zaminowania terenu, obejmującej obszar dwustu tysięcy kilometrów kwadratowych. Pomimo tych trudności, ukraińskie dowództwo konsekwentnie realizowało plan kruszenia rosyjskiej obrony na kilku kierunkach jednocześnie, kładąc szczególny nacisk na odcinki melitopolski, berdiański oraz łamański. Generał Ołeksandr Syrski podkreślał, że Bachmut pozostaje dla Rosjan priorytetem, co zmuszało ich do nieustannego przerzucania w ten rejon nowych jednostek, w tym elitarnych oddziałów desantowo-szturmowych.

Fot. poglądowe/wygenerowane SI