Status obywateli Ukrainy w Mołdawii

Wojna będąca wynikiem pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę doprowadziła do największych przesiedleń ludności w Europie od czasów II wojny światowej. 

W obliczu okrucieństw wojennych i niepewności jutra miliony obywateli Ukrainy zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów i szukania schronienia w sąsiednich krajach. 

Republika Mołdawii, będąca jedną z najmniejszych gospodarek w Europie i jednym z krajów położonych najbliżej Ukrainy, znacząco odczuła tę falę migracji. Mołdawia musiała zmierzyć się z ogromną presją na infrastrukturę społeczną, gospodarkę i zdolności administracyjne.

Republika Mołdawii jest głównym celem podróży dla osób uciekających przed wojną. Do Mołdawii przybyło z Ukrainy około 1,4 miliona jej obywateli, przy czym pod koniec kwietnia 2024 r. w Mołdawii pozostawało ponad 118 000 uchodźców. 

Uchodźcy często napotykają przeszkody prawne w krajach przyjmujących, niezależnie od zobowiązań danego kraju w zakresie przestrzegania praw człowieka i ochrony uchodźców na mocy prawa międzynarodowego i krajowego. 

Dla wielu obywateli Ukrainy Mołdawia jest pierwszym bezpiecznym krajem od strony południowo-zachodniej granicy Ukrainy. Jako kraj tranzytowy – brama do Europy Zachodniej – Mołdawia stanowi dla Ukraińców bezpieczną drogę do innych miejsc w Unii Europejskiej. Duży napływ uchodźców przyczynił się do powstania sprawnie funkcjonujących i bezpiecznych przejść granicznych.

Jednocześnie rząd Republiki Mołdawii zapewnia wsparcie logistyczne i humanitarne we współpracy z organizacjami międzynarodowymi, takimi jak: UNHCR i Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji; utworzono ośrodki recepcyjne i tranzytowe w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb uchodźców, takich jak tymczasowe zakwaterowanie, wyżywienie i pomoc medyczna.

Rząd Republiki Mołdawii, z pomocą innych krajów Unii Europejskiej i organizacji humanitarnych, ułatwił transport uchodźców do miejsc docelowych w Europie Zachodniej, zmniejszając w ten sposób presję na swoje ograniczone zasoby. 

Ponadto dla części obywateli Ukrainy Mołdawia staje się miejscem pobytu na dłuższy okres ze względu na bliskość geograficzną, kulturową i językową. 

Kolejnym ważnym aspektem dla społeczności uchodźców z Ukrainy jest możliwość uzyskania statusu ochrony czasowej. I tak, Republika Mołdawii oferuje ukraińskim uchodźcom ochronę tymczasową, która zapewnia im prawo do legalnego pobytu i podejmowania zatrudnienia, a także dostęp do świadczeń zdrowotnych i oświatowych. Instrument ochrony tymczasowej wprowadzono w ramach znaczącej adaptacji rozwiązań prawnych w kontekście sytuacji kryzysowej. 

Co więcej, władze na szczeblu krajowym i lokalnym zmobilizowały sieć organizacji pozarządowych, społeczności lokalnych i wolontariuszy w celu wsparcia społecznej i ekonomicznej integracji uchodźców. Proces ten obejmuje programy nauki języka rumuńskiego, dostęp dzieci do edukacji i doradztwo zawodowe.

Wreszcie, co nie mniej ważne, wdrożenie tych programów i szeroko zakrojonych środków odbyło się przy wsparciu finansowym i technicznym Unii Europejskiej i innych organizacji międzynarodowych, które przyczyniły się do pomocy uchodźcom poprzez zapewnienie im zasobów mieszkalnych, możliwości edukacyjnych i programów kształcenia zawodowego. 

Ponadto jako kraj kandydujący do członkostwa w Unii Europejskiej, Republika Mołdawii odegrała kluczową rolę w zarządzaniu kryzysem humanitarnym, zarówno jako kraj tranzytowy, jak i miejsce docelowe dla ukraińskich uchodźców. 

Mimo poważnych wyzwań władze krajowe nadal wykazują się solidarnością i otwartością, stając się wzorem mobilizacji humanitarnej i współpracy regionalnej. Dalsza pomoc ze strony społeczności międzynarodowej jest niezbędna, aby Mołdawia mogła kontynuować powyżej opisane wysiłki w perspektywie długoterminowej, przyczyniając się jednocześnie do zapewnienia stabilizacji i dobrostanu ukraińskich uchodźców.

Czytaj całość: