Zmęczenie, zdrada i triumfalizm: psychologiczne wymiary rosyjskiej propagandy wobec Ukrainy i Zachodu

Rosyjska agresja przeciwko Ukrainie ma charakter wielowymiarowy i od początku wykracza poza klasyczne działania zbrojne. Obok operacji militarnych Federacja Rosyjska prowadzi systematyczne i skoordynowane działania w sferze informacyjnej, które stanowią integralny element prowadzenia wojny.

Działania te nie mają wyłącznie charakteru propagandowego, lecz są narzędziem wywierania presji psychologicznej na ludność cywilną, destabilizacji struktur państwowych Ukrainy oraz podważania międzynarodowego wsparcia dla państwa ofiary agresji. Operacje informacyjne nie mogą być traktowane jako zjawisko poboczne lub wtórne wobec działań kinetycznych, bowiem rosyjska propaganda projektowana jest w sposób celowy i systemowy, a jej zasadniczym celem jest oddziaływanie na emocje i postawy odbiorców. W szczególności dotyczy to wzmacniania lęku, beznadziei, poczucia zdrady oraz cynizmu, a także budowania narracji triumfalistycznych po stronie rosyjskiej. Emocje te są wykorzystywane jako narzędzie osłabiania zdolności społeczeństw do oporu, solidarności i długofalowego zaangażowania.

Istotne znaczenie ma również fakt, że rosyjskie operacje informacyjne są różnicowane w zależności od grupy docelowej. Odmienne przekazy kierowane są do społeczeństwa ukraińskiego, którego morale i zaufanie do instytucji państwowych mają zostać podważone, inne do opinii publicznej państw zachodnich w celu erozji poparcia politycznego i społecznego dla dalszej pomocy Ukrainie, a jeszcze inne do społeczeństwa rosyjskiego, gdzie propaganda służy legitymizowaniu agresji i mobilizowaniu poparcia wewnętrznego.

W kontekście przyszłych rozliczeń prawnych działania te wymagają szczególnej uwagi. Operacje informacyjne prowadzone przez państwo agresora mogą stanowić element szerszego systemu represji wobec ludności cywilnej oraz naruszeń prawa międzynarodowego humanitarnego i praw człowieka. Ich analiza jest niezbędna dla pełnego zrozumienia charakteru rosyjskiej agresji oraz dla budowania kompleksowej architektury odpowiedzialności, obejmującej nie tylko zbrodnie popełniane przy użyciu siły militarnej, lecz także te, które realizowane są poprzez systematyczne oddziaływanie informacyjne i psychologiczne.

Czytaj całość