W drugiej połowie września rosyjska ofensywa w Donbasie przyniosła zajęcie miasta Ukrajinśk, co stanowiło istotny krok w stronę odcięcia logistycznego Sełydowego i Pokrowska. Rosjanie systematycznie niszczyli infrastrukturę krytyczną, w tym wiadukt łączący Pokrowsk z Myrnohradem, co utrudniło Ukraińcom przerzucanie rezerw.

Jednocześnie, według raportów OSW, siły rosyjskie zdołały odzyskać ok. 20% terytorium w obwodzie kurskim, odblokowując połączenie z rejonem głuszkowskim. Ukraina odpowiedziała na to zaproszeniem ONZ i Czerwonego Krzyża do monitorowania sytuacji humanitarnej na zajętych terenach rosyjskich, podkreślając swoje przywiązanie do prawa międzynarodowego.

Prezydent Zełenski sformalizował powstanie Sił Systemów Bezzałogowych, pierwszego na świecie rodzaju wojsk dedykowanego wyłącznie dronom. Decyzja ta była odpowiedzią na zmieniającą się naturę pola walki, gdzie drony FPV zaczęły przejmować część zadań artylerii, której amunicja wciąż docierała z opóźnieniem. W tym samym czasie Władimir Putin podpisał dekret o zwiększeniu liczebności armii rosyjskiej o kolejne 180 tysięcy żołnierzy, co było wyraźnym sygnałem przygotowań do długotrwałej wojny na wyczerpanie.

Kluczowym wydarzeniem września był zmasowany atak ukraińskich dronów (ponad 100 jednostek) na 107. arsenał w miejscowości Toropiec w obwodzie twerskim. Eksplozje były tak potężne, że sejsmografy zarejestrowały wstrząsy o sile do 2,8 stopnia w skali Richtera, a satelity NASA wykryły pożary obejmujące niemal cały kompleks. Szacuje się, że zniszczeniu uległo około 30 tysięcy ton amunicji, w tym pociski Iskander, KN-23 oraz rakiety do systemów S-300. Eksperci wojskowi, m.in. Marcus Keupp, ocenili to jako największą pojedynczą stratę logistyczną Rosji od początku pełnoskalowej inwazji, mogącą realnie wpłynąć na intensywność rosyjskich ostrzałów w nadchodzących miesiącach. W cieniu tej operacji wciąż toczyły się brutalne walki w miastach. W Nowohrodiwce odkryto ciało ukraińskiego jeńca, zabitego mieczem z napisem „Za Kursk”, co wywołało kolejną falę oskarżeń o rosyjskie zbrodnie wojenne. Ukraina przeprowadziła również udany atak rakietowy na składy amunicji pod Mariupolem, niszcząc zapasy gromadzone do ofensywy na południu kraju.

Koniec drugiego tygodnia września przyniósł przełomowe deklaracje finansowe. Ursula von der Leyen podczas wizyty w Kijowie ogłosiła unijną pożyczkę w wysokości 35 mld euro, zabezpieczoną zyskami z zamrożonych rosyjskich aktywów. Pieniądze te mają trafić bezpośrednio do budżetu Ukrainy, umożliwiając m.in. finansowanie własnej produkcji rakiet dalekiego zasięgu. Równolegle Parlament Europejski przyjął rezolucję wzywającą do zniesienia wszelkich ograniczeń w użyciu zachodniej broni przeciwko celom militarnym w Rosji.

Trzecia dekada września przyniosła Ukrainie spektakularne sukcesy w niszczeniu rosyjskiego zaplecza logistycznego. Po zniszczeniu magazynu w Toropcu, ukraińskie drony uderzyły w kolejny wielki skład – 23. arsenał w miejscowości Oktjabrskoje (obwód twerski) oraz bazę w Tichoriecku na południu Rosji. Według ukraińskiego wywiadu, w magazynach tych przechowywano m.in. pociski z Korei Północnej.

W tym samym czasie świat obiegły zdjęcia satelitarne z kosmodromu Plesieck, dokumentujące całkowite niepowodzenie testu rosyjskiej międzykontynentalnej rakiety RS-28 Sarmat (Satan II). Zamiast udanego startu, doszło do eksplozji w silosie, która pozostawiła gigantyczny krater i zniszczyła infrastrukturę startową. Incydent ten, zbiegający się w czasie z ukraińskimi sukcesami, podważył rosyjską narrację o potędze jej nuklearnego odstraszania.

Ponadto na froncie lądowym doszło do jednego z najbardziej spektakularnych sukcesów ukraińskiego wywiadu wojskowego (HUR). Po wielotygodniowym oblężeniu, siły specjalne odbiły Wołczańską Fabrykę Kruszyw, oczyszczając z rąk rosyjskich 30 budynków. Walki miały charakter ekstremalnie trudny, często dochodziło do starć wręcz w gęstej zabudowie przemysłowej.

Sytuacja w Donbasie pozostawała jednak krytyczna. Rosyjskie kleszcze wokół Wuhłedaru zaczęły się zaciskać. Miasto, broniące się niemal od początku wojny, zostało zaatakowane z trzech stron, a Rosjanie wkroczyli na jego wschodnie przedmieścia. Jednocześnie rosyjskie lotnictwo zintensyfikowało terror wobec cywilów, zrzucając bomby FAB na Charków i Kramatorsk, co doprowadziło do śmierci wielu osób i zniszczenia wieżowców mieszkalnych.

Fot. poglądowe/wygenerowane SI