5 października Ukraina uderzyła w korupcję – aresztowanie urzędników w obwodzie chmielnickim, u których znaleziono ponad 5 milionów dolarów w gotówce pochodzących z handlu zwolnieniami z wojska, pokazało skalę wyzwań, przed jakimi stoi państwo w obliczu przedłużającej się mobilizacji.

Analizy ISW z początku miesiąca rzuciły światło na przerażającą cenę, jaką Kreml płaci za postępy w Donbasie. Od października 2023 roku Rosja straciła w tym rejonie równowartość pięciu dywizji pancernych (ponad 500 czołgów). Mimo to, machina wojenna Putina nie zwalniała.  8 października dowódca 72. Brygady ujawnił, że w końcowej fazie walk o Wuhłedar przewaga Rosjan w ludziach wynosiła 9:1. Ukraina natomiast przeniosła wojnę głęboko na terytorium Rosji, uderzając w same fundamenty jej kampanii powietrznej. W nocy na 9 października, pociski Neptun i drony SBU trafiły w bazę magazynową w Kraju Krasnodarskim, gdzie przechowywano ok. 400 dronów Shahed. Jednoczesne uderzenie w 67. arsenał GRAU w obwodzie briańskim doprowadziło do potężnych detonacji północnokoreańskiej amunicji, którą Rosja usiłuje łatać własne deficyty.

Sytuacja skomplikowała się jednak w obwodzie kurskim. 10 października Rosjanie rzucili do walki znaczne siły (ok. 50 tys. żołnierzy), przełamując ukraińską linię obrony na odcinku 5 km. Tragiczne doniesienia o egzekucji dziewięciu ukraińskich operatorów dronów, którzy poddali się po wyczerpaniu amunicji, po raz kolejny potwierdziły brutalizację konfliktu i systematyczne łamanie konwencji genewskich przez siły rosyjskie.

Połowa października 2024 roku przyniosła drastyczną eskalację zaangażowania zewnętrznych aktorów w konflikt oraz brutalizację walk miejskich. Podczas gdy na wschodzie Ukrainy linia frontu zamieniła się w „pustynną planetę”, nad Europą zawisło widmo bezpośredniego starcia NATO z Rosją w perspektywie najbliższych lat.

12 października pojawiły się doniesienia o zestrzeleniu rosyjskiego bombowca Su-34 przez ukraiński F-16. Samolot operował ok. 50 km za linią frontu, planując zrzut bomb szybujących. To pierwsze potwierdzone starcie, w którym zachodni myśliwiec wyeliminował tak zaawansowaną rosyjską maszynę, co stanowi psychologiczny przełom w walce o panowanie w powietrzu.

14 października podano informację, że Rosjanie masowo zaczęli używać terminali Starlink, pozyskiwanych przez kraje trzecie (np. ZEA). To zniwelowało jedną z kluczowych przewag technologicznych Ukrainy w zakresie łączności i kierowania dronami, co miało bezpośredni wpływ na upadek Wuhłedaru. Jednocześnie Pentagon publicznie odmówił rozmieszczenia systemu THAAD na Ukrainie (analogicznie do ochrony Izraela), argumentując to „różnymi zobowiązaniami i regionami”. Decyzja ta wywołała falę rozczarowania w Kijowie, potęgowaną przez presję Kongresu USA na obniżenie wieku poborowego na Ukrainie do 18 lat.

Druga połowa października rozpoczęła się od intensyfikacji rosyjskich działań na wschodzie, gdzie Ministerstwo Obrony Rosji ogłosiło zajęcie Krasnego Jaru pod Pokrowskiem oraz strategicznie położonego Newśkego w obwodzie ługańskim. Równolegle na kierunku kupiańskim sytuacja stała się krytyczna po tym, jak Rosjanie przecięli autostradę Kupiańsk–Borowa w rejonie Kruhlakiwki, co doprowadziło do rozbicia ukraińskiego przyczółka na wschodnim brzegu rzeki Oskoł i poważnie skomplikowało logistykę opartą na uszkodzonym moście w ciągu trasy Czuhujew–Swatowe. Ukraina odpowiedziała jednak skutecznym uderzeniem na północy obwodu charkowskiego, gdzie wywiad wojskowy odzyskał 400 hektarów lasu pod Łypciami, rozbijając przy tym trzy bataliony strzelców zmotoryzowanych przeciwnika. W sferze politycznej prezydent Wołodymyr Zełenski oficjalnie zaprezentował w Radzie Najwyższej „Plan Zwycięstwa”, zakładający m.in. zaproszenie do NATO oraz przeniesienie działań wojennych na terytorium agresora, co spotkało się z ostrożną reakcją Sekretarza Generalnego NATO Marka Rutte. 

18 października przyniósł potwierdzenie obecności 11 tysięcy północnokoreańskich żołnierzy na poligonach Dalekiego Wschodu Rosji, z których pierwsza grupa 2600 osób miała zostać skierowana do obwodu kurskiego. Na zapleczu frontu w okupowanym Ługańsku w wyniku eksplozji samochodu zginął major Dmitrij Pierwucha, oficer rosyjskiego wywiadu, co wpisało się w serię ukraińskich operacji likwidacyjnych wymierzonych w osoby odpowiedzialne za zbrodnie wojenne. Wieczorem ogłoszono 58. wymianę jeńców, dzięki której do domów wróciło 95 ukraińskich obrońców, w tym żołnierze z Azowstalu.

Fot. poglądowe/wygenerowane SI